Zal de limiet van Hayflick ons ervan weerhouden eeuwig te leven?

De ontdekking van de limiet van Hayflick betekende een radicale verandering in de manier waarop de wetenschap tegen cellulaire voortplanting aankijkt. Vóór de ontdekking van de arts werd gedacht dat cellen onsterfelijk konden worden. Hoewel het fenomeen van de limiet van Hayflick alleen in vitro werd bestudeerd, werd het uiteindelijk in de wetenschappelijke gemeenschap algemeen aanvaard als een feit. Decennialang zag het ernaar uit dat de limiet onoverkomelijk was, en zo lijkt het nog steeds. In 1978 echter, wierp de ontdekking van een segment van niet-replicerend DNA in cellen, telomeren genaamd, licht op de mogelijkheid van cellulaire onsterfelijkheid.

Telomeren zijn repetitieve DNA-reeksen die worden gevonden aan de uiteinden van chromosomenparen binnen diploïde cellen. Deze strengen worden meestal vergeleken met de plastic uiteinden van schoenveters (aglets genoemd) die ervoor zorgen dat de veters niet rafelen. Telomeren bieden chromosomen dezelfde bescherming, maar het telomeer aan het uiteinde van elk chromosomenpaar wordt bij elke celdeling korter. Uiteindelijk is het telomeer uitgeput en begint apoptose.

Advertisement

Advertisement

De ontdekking van telomeren ondersteunde de Hayflick-limiet; het was immers het fysische mechanisme waarmee cellen de senescentie ingingen. Een kleine tien jaar later werd echter een andere doorbraak in celveroudering ontdekt. Telomerase is een eiwit dat in alle cellen voorkomt, maar in normale cellen staat het uit — het doet niets. In abnormale cellen, zoals tumoren en kiemcellen, is telomerase echter heel actief: Het bevat een RNA-sjabloon dat in staat is om nieuwe telomeren te produceren aan de uiteinden van chromosomen in verouderende cellen.

Telomerase heeft de verouderingsonderzoeksgemeenschap enthousiast gemaakt om twee redenen. Ten eerste is telomerase van nature actief in tumoren en kan het worden aangetoond in urinemonsters, zodat het testen op de aanwezigheid van telomerase kan leiden tot effectievere tests voor kankerpatiënten. Ten tweede hebben onderzoekers ontdekt hoe ze telomerase kunnen extraheren en synthetiseren. Als actief telomerase aan normale volwassen cellen wordt toegevoegd, kunnen deze zich tot lang na hun Hayflick-limiet blijven vermenigvuldigen. In een studie die dit idee ondersteunt, meldden onderzoekers dat cellen waaraan zij telomerase hadden toegevoegd, zich 20 keer vaker hadden vermenigvuldigd dan hun normale levensduur zou aangeven — en zich nog steeds bleven delen. De wetenschap moet nog definitief bewijzen dat telomerase cellulaire onsterfelijkheid kan voortbrengen. Er lijken talloze factoren betrokken te zijn bij geprogrammeerde celdood die verder gaan dan de vernietiging van telomeren. Zolang mensen echter bang zijn voor de dood, zal er altijd onderzoek worden gedaan naar het overwinnen van deze natuurlijke obstakels voor onze al dan niet cellulaire onsterfelijkheid.

Advertentie

Plaats een reactie